2013-03-21

Latina eta Kultura Klasikoa. Mitologia klasikoaren eraginari buruzko proiketua.

Salvete alumnae alumnique!

III EVALUATIO honetan gelakide bakoitzak lan bat eginen du mito baten inguruan. Izan ere garai klasikoko mitoek (Grezia eta Erroma) sekulak; saeculum, -i) eragina izan baitute eta jarraitzen dute izaten. Mito horien inguruan azken hiru milurtetako orotariko artelanak sortu dira: eskultura, pintura, arkitektura, antzerki lanak, poemak, nobelak, operak, pelikulak... Egungo hizkeran ere hor dira: sikologian, literaturan, botanikan, zoologian, toponimian, antroponimoetan (pertsona izenetan), erlijioan, eta abar luuuuze batean ageri zaigu iragan klasikoaren eragina.

Helburua zera da: aitzaroko mitoen eta aitzinaroaren beraren eragin handia lan hauen bitartez erakustea. Ernazimenduan zein barrokoan (arrazoi ebidenteengatik) edo haien ondotiko arte korronteetan oso eragin nabarmena izan dute.

Hauexek edo beste batzuk izan daitezke hautatzen ahal ditugunak. Gorriz daudenak jada zuek hautatutakoak dira:

Orfeo eta Euridize.
Proserpinaren bahiketa.
Olinpo mendia, jainkoen bizitoki. Xabier Iribarren
Dilubio unibertsala. Ane Gil
Afrodita edo Venus.
Pandora, Pandoraren kutxa. Xabier Ibañez
Edipo. Mitologia, literatura... Mikel Urabaien.
Atenea edo Minerva. Sofia Barber
Midas erregea. Asier Roldán
Agamenon eta Klitemnestra.
Kastor eta Polux.
Romulo eta Remo. Inés Iturralde
Ares edo Marte. Alberto Beltzunegi
Poseidon edo Neptuno. Asier Zafra
Elektraren mitoa. Nerea Ollakarizketa.
Artemisa edo Diana.
Lapitak eta zentauruak.
Amazonak. Amaia Domínguez
Abraham eta Isaak eta seme-alaben sakrifizioa beste mitologietan. (Saturno) Ane Izagirre
Ifigenia Tauriden
Greziako mitologia arkaikoa. Itziar Cabrera
Europa eta Zeus, Europaren bahiketa, Jasone Andrés
Teogonia, Hesiodoren lana.
Munduaren sorrera mitologia desberdinetan.
Ipar mitologiak (Vikingoak, herri germaniarrak) Idoia Ampudia
Prometeo. Oihane Apestegia
Medusa (Perseo eta Medusa). Nerea Berruezo
Planetak, izarrak konstelazioak eta euren izenak... zergatik?
Euskal Mitologia eta Mitologia klasikoaren harremanak...
Dionisio edo Bako, Nicolás Torreblanca
Teseo eta Minotaurua. Shaila Vázquez
Medea eta Teseo.
Herkules, Herkulesen lanak (Herakles), Julen Sobejano.
Arakneren mitoa.
Narziso.
Heriotza Greziako mitologian: Hades, Kanzerbero, Estigia lakua... Borja Rueda
Heriotza Erromako mitologian, Mikel Sangüesa
Lamiak, sirenak, mitologia desberdinetan... Leire Rodríguez
Priamo eta Tisbe, Nerea Labairu
Kretako Labirintoa, minotaurua... Andrea Canarias
Jainkoei eskainitako tenpluak: Grezia
Jainkoei eskainitako tenpluak: Erroma
Troiako gerra. Mikel Urabaien
Odisea, a ze itzulerako bidaia! Odiseo edo Ulises, Troiako zaldia. Odisea...
...edo, lerro batzuk gorago adierazi bezala, zuei bururatzen zaizuen besteren bat, zergatik ez?


Kontutan izan mitoa azaldu behar duzuela: zertan datzan, zer esan nahi duen, zeintzuk diren pertsonaiak, nondik datozen, zein kulturatan agertzen diren... eta mitoak berak eta euren pertsonaiek artean izan duten eragina: zer eragin izan duen aurrerantzean, zein bertsio dauden mitoaren inguruan, beste autore batzuek egindako lanak... Kronoligikoki ordenatuta: eskulturak, oiturak, poesia, operak, antzerki lanak, pelikulak, kantak... bururatzen zaizuen guztia.

Lana ahoz aurkeztuko da gelan eta notaren bi puntu izanen ditu. Nola aurkeztu?
Powerpoint batean...
Edo Prezi batean. Honatx iazko bi ikaslek egindako lan ederrak:  Paula Beltzunegi eta Ioritz Lantz.

Ongi iruditzen bazaizue maiatza baino lehen hasiko gara lanak prestatzen eta ekaineko azken asteetan hasiko dira aurkezpenak egiten... eta bestela... ere bai! Ale-ale... alea jacta est!

Marcellus, LINGVAE LATINAE magister.

2013-01-23

3. Deklinabidea...

Salvete alumni alumnaeque...
Honatx 3. deklinabidea. Gogoratu ze deklinazio bukaera duten (singularrean eta pluralean). Lehenik maskulinoa...

 Eta orain femeninoa...


 Eta azkenik neutroa...

2012-11-26

Azaroaren 28an kontrola!

Gogoan izan! Asteazkenean kontrola!

2 Deklinabidea (maskulinoa)



2. Deklinabidea (Neutroa)


Kasu Lehen deklinabideko salbuespen haiekin... oroitzen? Agricola,-ae, conviva,-ae; incola,-ae, poeta,-ae; pirata,-ae, Seneca,-ae... Lehen deklinabidearekin funtzionatzen duten arren, maskulinoak dira eta 2. deklonabidea jarraituko du euren izenlagunak. Begiratu koadroari!


Gehienetan aldiz izena eta izenlaguna elkarrekin doaz deklinabidean: 1.ekoak badira, biak -a,-ae bukaerarekin, 2.koak -us,-i bukaerarekin eta 2.ko neutroak badira -um,-i bukaerarekin...


Bona fortuna in examine!

2012-11-15

Analisiak egiteko jarraibideak...

Salvete alumni alumnaeque!

Ikusita joan zen asteko azterketa... pentsatu dut ideia ona izan daitekeela 'Analisiak egiteko jarraibideak' berriro aipatzea... ejem. Beraz has gaitezen:
Lehenik eta behin esaldia irakurriko dugu. Behar izanez gero, bitan...

Ondoren, aditza zein den erabakiko dugu eta borobildu, pluralean ala singularrean ote doan zehaztuz.

Aditzari galdetuko diogu zein zen Subjektua, eta aditzarekin batera singular ala pluralean joanen da. Gogoan izan Subjektua ez dena, Predikatua da!
 Egina. Kasuak adierazteko garaia da. Kasu, zalantzaren aurrean (Nominatibo ala Ablatibo singularra? Datibo ala Ablatibo plurala?), lasai, testuinguruak lana erraztuko digu: preposizioarik topatzen badugu ablatiboa izanen da, eta nominatiboarentzat eduki present, beti, aditza.
 Bukatzen ari gara. Analisia osatzeko Osagarriak argituko ditugu. Horretarako fija gaitezen honetan: Akusatiboak, orokorrean Osagarri Zuzenak (Nor, CD) izaten dira, datiboak Zehar Osagarriak (Nori, CI), ablatiboak Non, Nora, Nondik, Zertaz... galderei erantzuten dieten Osagarri Zirkunstantzialak dira, ordea... etab.
 Eta tontamentean bukatu dugu. Esaldiaren errepaso labur bat egin eta itzuli. Eginda dago!
Argi? Hala espero.
BONA FORTVNA!

2012-11-12

Asteazkenerako... Etxerako lana!

Etxerako lana bai... eta hauxe da, gogoan izan:

Deklinatu ondokoak (bakoitza bere taulan):
- Dominus altus

- Lupus malignus
- Pirata perfidus (Kontuzzzzz!)

Eta honako esadien analisia eta itzulpena eman ezazu:

- Agricolae boni terram laborant.

- Poeta magnus ex Roma veniebat.
- Nautae validi a Graecia navigabant.
- Musae cum deis in stellis habitant.
- Puellae dearum aram aqua lustrabant.
- Domina aram rosis ornat.


Hau da orain artean buruz jakin beharrekoa...

Salvete alumnae et alumni!

Hauxe da orain artean jakin beharrekoa:
- Latineko 6 kasuak, bakoitzak duen funtzioarekin...


Lehen deklinabidea, gogoan izan nola egiten dugun beti erroa zehazteko: Nominatiboa eta Genitiboa ematen ditugu eta honela, erroa zehaztu, eta kasu bakoitzaren bukaera gehituko diogu ditxosozko erroari. Kasu honetan, ros-.

Deklinabide honetakoak femeninoak izaten dira, aipaturiko salbuespenak izan ezik: agricola,-ae; conviva,-ae; incola,-ae; nauta,-ae; pirata,-ae; poeta,-ae; Seneca,-ae...maskulinoak direnak. Kasu horietan honela deklinatu beharko ditugu: izena lehen deklinabidearekin (rosa,-ae) eta izenlaguna bigarrenarekin, maskulinoa delakoz. Begira adibideari:


Bigarren deklinabidea, maskulinoa '-us' bukaera duena: lupus,-i. Beraz erroa lup- izanen da.


SUM aditza, honezkero... buruz jakin beharrekoa, hemendik aurrera lehenaldia emanen dugulakoz.



2012-09-06

SALVETE ALVMNI ALVMNEQVE!

AVE, CARISSIMI LINGVÆ LATINÆ ALVMNI ALVMNÆQVE!
Kaixo, latineko ikasle preziatuok!

ECCE LINGVÆ LATINÆ BLOGS!
Honatx Latineko bloga!

CVRSVS MMXII - MMXIII
2012 - 2013 ikasturtea

Ongi etorri Latin eta Kultura Klasikoa ikasgaiaren blogera. Bertan ikasturtean zehar emanen dugunaren berri zehatza izanen duzue. Beraz hemendik aurrera hau guztia kontsultagarri izan dezazun ez ahantzi blog-a zure 'faboritoetan' gehitzen.

Iaz ekin genion blogari eta esperientzia aberasgarri samarra izan zelakoan gaude. Ikasturte bukaeran 1.800 bisitatik goiti izan zituen blogak. Ez dirudi asko, baina kontuan har ezazue klase bakarrak (4.Ckoek baino ez) izan zuela latina ikasgai. Ikasle bakoitza 70 bat bider sartu omen zen bataz beste, ikasturtean zehar.

Honenbestez, aurten ere lagungarri izanen dugulakoan, zorte on eta ongi etorri 4. DBHra.

ALEA JACTA EST!

MARCELLVS, LINGVÆ LATINÆ MAGISTER.